Sắp ban hành quy chuẩn quy chuẩn quốc gia về trụ sạc xe điện tại Việt Nam

Tại họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH&CN) chiều ngày 5/8, ông Hà Minh Hiệp, Chánh Văn phòng Bộ KH&CN cho biết, trong bối cảnh phát triển của thị trường xe điện tại Việt Nam kéo theo yêu cầu cấp thiết về hệ thống hạ tầng sạc, các cơ quan chức năng nhận thấy phải có sự quản lý chặt chẽ hơn đối với trạm/trụ sạc xe điện.

Bộ KH&CN đã phối hợp Bộ Công Thương xây dựng dự thảo QCVN với tám phương thức quản lý, dựa trên nghiên cứu quy định, kinh nghiệm quốc tế và khảo sát thực tế tại các đơn vị sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, thử nghiệm ở cả ba miền. Sau khi lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, Bộ đã hoàn thiện dự thảo để sớm ban hành, phục vụ quản lý nhà nước và hoạt động của doanh nghiệp.

Theo quy định, quy chuẩn là văn bản kỹ thuật bắt buộc, quy định giới hạn cụ thể để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, an toàn xã hội và môi trường; vi phạm sẽ bị xử phạt. Ngược lại, tiêu chuẩn mang tính tự nguyện, đóng vai trò hướng dẫn kỹ thuật giúp nâng cao chất lượng, đồng bộ hóa sản phẩm, tiết kiệm chi phí và tạo thuận lợi thương mại.

Trước đó, Bộ KH&CN đã công bố 23 Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) liên quan trụ và trạm sạc xe điện, bao gồm yêu cầu chung, tương thích điện từ, truyền thông giữa trụ và xe, yêu cầu an toàn, dây cáp, cụm đóng cắt, ổ cắm, phích cắm và thiết bị đo điện. Các TCVN này hoàn toàn tương đương tiêu chuẩn của ISO, IEC và quy định EC/ECE/EU.

Để xây dựng hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn, Bộ KH&CN đã thành lập các Ban kỹ thuật với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp trong và ngoài nước, hiệp hội, chuyên gia, trường đại học vận hành theo mô hình ISO và đảm bảo tuân thủ thông lệ quốc tế.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, việc ban hành QCVN cho trụ sạc xe điện là một bước đi nền tảng trong tiến trình xây dựng hệ sinh thái giao thông xanh tại Việt Nam. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã chủ động lắp đặt hệ thống trụ sạc riêng. Tuy nhiên, sự thiếu đồng bộ về công nghệ và tiêu chuẩn đang tạo ra tình trạng phân mảnh, gây bất tiện cho người dùng và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến điện áp cao, tương thích kết nối hoặc phòng chống cháy nổ.

Để việc triển khai QCVN đạt hiệu quả, các chuyên gia khuyến nghị cần có lộ trình áp dụng phù hợp, tạo thời gian để doanh nghiệp chuyển đổi và thích nghi. Bên cạnh đó, Nhà nước có thể xem xét các cơ chế hỗ trợ như ưu đãi thuế, tín dụng hoặc trợ giá đầu tư cho những đơn vị triển khai hạ tầng sạc đạt chuẩn, đặc biệt tại những khu vực có mức độ hấp dẫn thương mại thấp nhưng đóng vai trò quan trọng trong phổ cập xe điện.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đã công bố lộ trình loại bỏ xe động cơ đốt trong, việc ban hành QCVN không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam trong phát triển giao thông xanh. Nếu được triển khai đồng bộ, đây sẽ là một cột mốc quan trọng giúp định hình hệ sinh thái hạ tầng sạc hiện đại, an toàn và phù hợp với định hướng giảm phát thải trong dài hạn.