Miễn thuế nhập khẩu linh kiện lắp ráp ô tô đến hết năm 2027

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 101/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 122/2016/NĐ-CP ngày 01/9/2016 của Chính phủ và Nghị định số 57/2020/NĐ-CP ngày 25/5/2020 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.

Gia hạn chương trình ưu đãi hết năm 2027

Đáng chú ý, Chính phủ quyết định kéo dài thời gian thực hiện Chương trình ưu đãi thuế đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đến hết ngày 31/12/2027, để tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất, thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô trong nước.

Thực tế việc miễn thuế nhập khẩu đối với một số phụ tùng, linh kiện lắp ráp ô tô mà trong nước chưa sản xuất được trong thời gian qua đã thu hút được các doanh nghiệp tham gia đầu tư mở rộng sản xuất.

Ví dụ, Công ty Ford Việt Nam (VN) đã tăng vốn đầu tư từ 102 triệu USD lên 184 triệu USD để mở rộng quy mô sản xuất, lắp ráp. Công ty cổ phần Ô tô Trường Hải (THACO) đầu tư nhà máy mới sản xuất ô tô cao cấp trị giá 4.000 tỉ đồng. Công ty Thành Công đầu tư thêm một nhà máy tại Ninh Bình, công suất sản xuất 100.000 xe/năm. Đặc biệt, đầu tư tổ hợp nhà máy sản xuất, lắp ráp tại Hải Phòng với tổng vốn đầu tư đạt 3,5 tỉ USD.

Đại diện THACO đánh giá: Chính sách miễn thuế nhập khẩu linh kiện góp phần tạo động lực cho các công ty ô tô trong nước gia tăng tỉ lệ nội địa hóa. Chẳng hạn, hiện tỉ lệ nội địa hóa các sản phẩm xe du lịch của công ty đã đạt 17%-25%, xe tải 35%-45%, xe buýt trên 60%. Một số mẫu xe du lịch cũng đạt tỉ lệ nội địa hóa trên 40% để hưởng thuế suất 0% khi xuất khẩu ô tô nội khối ASEAN.

“Chính sách trên cũng giúp công ty xuất khẩu linh kiện ô tô, từng bước tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Trong đó sản phẩm xuất khẩu chính gồm cản xe du lịch, dây điện, nhíp ô tô, áo ghế, két dàn nóng, linh kiện xe buýt…” - đại diện THACO chia sẻ.

Đại diện một hãng ô tô khác tính toán: Việc miễn thuế linh kiện giúp giá thành ô tô sản xuất, lắp ráp tại VN giảm, qua đó tác động tới giá bán đến khách hàng. Tuy nhiên, việc giảm thuế nhập khẩu kinh kiện khó giúp giá xe giảm sâu.

Trong đó, Nghị định số 101 sửa đổi, bổ sung quy định về kỳ xét ưu đãi thuế. Doanh nghiệp được lựa chọn kỳ xét ưu đãi thuế 6 tháng hoặc 12 tháng. Đồng thời, điều chỉnh giảm về sản lượng để tham gia chương trình ưu đãi thuế cho phù hợp với bối cảnh mới.

Chương trình ưu đãi thuế để sản xuất, lắp ráp xe ô tô sử dụng nhiên liệu xăng, dầu trong nước kéo dài đến hết năm 2027

Theo quy định, giai đoạn từ 2022 - 2027, sản lượng lần lượt cho kỳ xét ưu đãi 6 tháng sẽ là 11.500 xe và với kỳ xét ưu đãi thuế 12 tháng là 23.000 chiếc với các loại xe xăng. Trong khi đó, sản lượng riêng mỗi mẫu xe phải đạt là 9.000 xe cho kỳ ưu đãi 12 tháng.

Đối với xe ô tô sử dụng pin nhiên liệu, xe Hybrid, xe ô tô sử dụng nhiên liệu sinh học hoàn toàn, xe sử dụng khí thiên nhiên, yêu cầu sản lượng thấp hơn rất nhiều. Theo đó, với kỳ xét ưu đãi thuế 6 tháng yêu cầu sản lượng tối thiểu là 125 xe với kỳ xét ưu đãi 6 tháng và 250 xe với kỳ xét ưu đãi thuế 12 tháng.

Sản lượng tối thiểu doanh nghiệp sản xuất xe chạy bằng điện; xe ô tô sử dụng pin nhiên liệu phải đáp ứng

Cần ưu đãi có chọn lọc

Chính sách miễn thuế linh kiện nhập khẩu mà VN chưa sản xuất được, theo đánh giá của chuyên gia ô tô Nguyễn Minh Đồng là cần thiết. Tuy nhiên, ông cho rằng cần sàng lọc, chọn lựa các linh kiện nhập khẩu được miễn thuế 4-5 năm, hoặc chỉ nên ưu đãi thuế 1-2 năm. Bởi thực tế nhiều linh kiện VN có thể đầu tư sản xuất được trong vòng một năm nhưng các hãng ô tô không sản xuất, vì nhập khẩu được miễn thuế có lợi hơn sản xuất trong nước.

“Ví dụ như động cơ máy, hộp số rất khó để VN sản xuất được trong nước vì đòi hỏi công nghệ, kỹ thuật cao nên ưu đãi miễn thuế nhập khẩu kéo dài là hợp lý. Còn những bộ phận như bố thắng, bộ lọc không khí… các công ty VN hoàn toàn có thể đầu tư sản xuất trong vòng khoảng một năm thì chỉ nên miễn thuế 1-2 năm. Sau đó, Nhà nước tăng mức thuế lên để các hãng ô tô không chỉ trong nước mà các hãng ô tô nước ngoài buộc phải đầu tư sản xuất các bộ phận linh kiện này tại VN, từ đó tăng tỉ lệ nội địa” - ông Đồng nói.

Đại diện một công ty ô tô thì đề xuất Nhà nước cần có hàng rào kỹ thuật nhất định về tỉ lệ nội địa hóa thay vì “thả nổi” như hiện nay. Ví dụ, muốn được hưởng thuế suất nhập khẩu 0%, xe nhập khẩu phải đạt tối thiểu 40% nội địa hóa nội khối.

“Làm như vậy, xe lắp ráp trong nước mới có thể cạnh tranh với xe nhập nguyên chiếc và người dùng có thể tiếp cận các dòng xe với giá rẻ hơn” - vị đại diện công ty chia sẻ.

PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế, cũng cho rằng bên cạnh việc ưu đãi thuế nhập linh kiện, cơ quan chức năng cần phải có cơ chế tạo được sự hợp tác, liên kết và chuyên môn hóa giữa các công ty sản xuất, lắp ráp ô tô và sản xuất phụ tùng, linh kiện trong nước. Đặc biệt, ngành ô tô cần những nhà cung cấp nguyên vật liệu và sản xuất linh kiện quy mô lớn, dẫn dắt, đầu tàu.