Kiến nghị kiểm định khí thải xe máy tại Hà Nội, TPHCM từ 2027

VAMM vừa kiến nghị Bộ GTVT, Tài nguyên và Môi trường về lộ trình kiểm soát khí thải, triển khai Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Hiệp hội này cho rằng những xe máy sản xuất trước năm 2010 sẽ áp dụng kiểm định khí thải mức 1 (CO 4,5% và HC 1.500 ppm), trong khi xe sản xuất sau năm 2010 sẽ áp dụng kiểm định khí thải mức 2 (CO 4,5% và HC 1,200 ppm) theo TCVN 6438:2018.

Đại diện VAMM cho biết, xe máy sản xuất trước năm 2010 chưa tuân thủ Tiêu chuẩn kỹ thuật (TCKT) nên được đề xuất áp dụng mức kiểm định khí thải thấp hơn (mức 1), giúp người dân dễ dàng thực hiện, đặc biệt là đối với những người có thu nhập thấp. Đối với những xe sản xuất từ năm 2010 đến 30/6/2017 đã áp dụng TCKT Euro 2. Và xe sản xuất sau ngày 1/7/2017 tuân theo TCKT Euro 3. Những xe này sẽ được kiểm định tương đương mức 2.

Tại Hà Nội và TP HCM hiện có khoảng 8,1 triệu xe máy trên 5 năm lưu hành. Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam đã xây dựng 246 đại lý và trạm bảo dưỡng với công suất kiểm định khoảng 28.000 xe mỗi ngày. Các đại lý này có thể đáp ứng khoảng 6,9 triệu xe mỗi năm, vì vậy tần suất kiểm định 2 năm một lần là phù hợp với năng lực hiện tại.

VAMM lấy dẫn chứng từ Đài Loan đã bắt đầu kiểm định khí thải tại TP Đài Bắc từ năm 1993 và mở rộng ra các địa phương khác từ năm 2008. Việt Nam hiện đã có khoảng 1.768 trạm bảo dưỡng thuộc các doanh nghiệp VAMM, với công suất kiểm định mỗi trạm đạt 19.600 xe mỗi năm, tổng công suất tối đa toàn quốc lên đến 34,6 triệu xe mỗi năm. Dự báo đến năm 2027, Việt Nam sẽ có khoảng 45,3 triệu xe moto và xe gắn máy, trong đó 31,4 triệu xe cần kiểm định.

Tuy nhiên, nếu áp dụng tiêu chuẩn khí thải trên toàn quốc, sẽ có khoảng 0,7% số xe lưu hành cần phải thay thế. Việc này có thể ảnh hưởng đến đời sống người dân, đặc biệt là những người nghèo, vì xe máy là phương tiện mưu sinh chính.

Do đó, VAMM đề xuất thực hiện trước tại các thành phố lớn, nơi bị ô nhiễm không khí, để người dân làm quen với việc kiểm định khí thải, sau đó mới mở rộng ra toàn quốc. Theo đó, kiểm định khí thải xe máy tại Hà Nội, TP.HCM từ năm 2027, thành phố công nghiệp từ năm 2030 và toàn quốc năm 2032”, đại diện VAMM thông tin.

Theo VAMM, các thành phố lớn có mật độ các cơ sở bảo dưỡng xe máy lớn nên người dân dễ dàng đưa phương tiện đi kiểm định và các cơ sở cũng dễ dàng đầu tư trang thiết bị. Việc kiểm định xe máy để giảm phát thải ở các thành phố lớn đang ô nhiễm môi trường là vấn đề cấp bách hơn các tỉnh khác.

Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, quy định xe máy phải kiểm định khí thải. Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ chủ trì phối hợp với Bộ Giao thông Vận tải trình Thủ tướng ban hành lộ trình và tiêu chuẩn khí thải cho xe máy. Vì vậy, thời gian thực hiện kiểm định và áp dụng quy chuẩn khí thải sẽ được thực hiện theo quyết định của Thủ tướng.

Hiện, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng Bộ Giao thông Vận tải chưa đề xuất lộ trình và quy chuẩn kỹ thuật kiểm soát khí thải xe máy.