Skoda L&K Voiturette A – chiếc ôtô đầu tiên của Tiệp Khắc

Ô tô 06:36 | 10/10/2025

Chiếc xe hơi đầu tiên do Vaclav Laurin và Vaclav Klement chế tạo đã đặt nền móng cho một trong những thương hiệu ôtô lâu đời nhất thế giới.

Video: Skoda Slavia chốt giá từ 421 triệu có khiến Vios, City e ngại ? Skoda Slavia ra mắt tại Việt Nam, giá hơn 420 triệu đồng Tập đoàn Thành Công tham dự Triển lãm thành tựu đất nước nhân kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh

Hãng Laurin & Klement do Vaclav Laurin và Vaclav Klement thành lập vào năm 1985 tại Mlada Boleslav, vương quốc Bohemia (sau này là Tiệp Khắc và ngày nay thuộc Cộng hoà Czech). Ban đầu, hãng tập trung sản xuất và sửa chữa xe đạp. Đến năm 1905, hãng bắt đầu sản xuất chiếc xe hơi và trở thành hãng ôtô lớn nhất dưới đế chế Áo-Hung, chiếc xe hơi đầu tiên mang tên Voiturette A. Đến năm 1925, hãng được Skoda mua lại. Hiện xe có tuổi đời 120 năm và đang được trưng bày tại bảo tàng Skoda ở Mlada Boleslav, Cộng hoà Czech.

Voiturette A được sản xuất từ năm 1905-1907, có 44 chiếc với các màu đỏ, xanh lá, xanh dương và trắng. Lần đầu tiên được giới thiệu công chúng tại Triển lãm ôtô Praha vào ngày 15/4/1906. Thời bấy giờ, xe có mức giá 3.600 crown cho phiên bản tiêu chuẩn, trong khi đó một công nhân thời đó kiếm được 2 crown mỗi ngày.

Voiturette A sử dụng động cơ 4 thì 1 lít 2 xi-lanh hình chữ V đặt trước, sản sinh công suất 7 mã lực. Sức mạnh truyền tải thông qua hộp số 3 cấp rời, ly hợp hình nón bọc da, truyền lực tới bánh sau bằng trục các-đăng. Ở một số chiếc có tùy chọn truyền lực bằng xích.

Đằng trước xe trang bị phần tay quay khởi động, nối với trục khuỷu thông qua xích và bánh răng. Khi động cơ nổ, tay quay không quay theo động cơ để tránh nguy hiểm. Nhược điểm của tay quay này khi động cơ đá ngược, tay quay có thể bật lại với lực mạnh, gây chảy máu hoặc gãy tay.

La-zăng của xe được làm bằng gỗ, được nhập khẩu từ Anh – nơi có truyền thống lâu đời trong chế tạo bánh xe ngựa và bánh xe gỗ cho xe cơ giới, ngoài ra Laurin & Klement cho phép khách hàng tuỳ chọn la-zăng bằng nan hoa.

Các mẫu xe ở những năm 1900 không có đèn sử dụng đèn dầu, đèn nến hoặc đèn acetylene. Voiturette A sử dụng tùy chọn đèn acetylene ở phía trước và đèn dầu nhỏ hai bên để chiếu sáng và làm đèn định vị ban đêm. Để đèn hoạt động, người lái phải chuẩn bị nước sạch ở bình chứa phía trên, đá carbide ở bình phía dưới, khi mở van điều chỉnh, phản ứng hóa học sẽ tạo ra khí acetylene.

Người lái mồi lửa bằng diêm để đốt khí acetylene ở đầu đốt trong đèn, đèn sẽ cho ra ánh sáng trắng. Việc bật/tắt hay điều chỉnh độ sáng phụ thuộc tốc độ nhỏ giọt của nước. Nhược điểm của hệ thống đèn acetylene sinh ra nhiều bột, phải vệ sinh hoặc thay thế, ngoài ra gió hoặc mưa dễ làm tắt lửa trong đèn.

Bên cạnh táp-lô có một hệ thống bơm dầu bôi trơn thủ công. Trước khi khởi động, người lái phải dùng bơm tay để đưa dầu bôi trơn vào các chi tiết bên trong máy như ổ trục, xi-lanh, thanh truyền. Khi đi đường dài, người lái sẽ bơm thêm dầu để tránh hao hụt hoặc mòn các chi tiết bên trong động cơ.

"Cabin" đơn giản với trục lái thẳng đứng, táp-lô là nơi đổ xăng và dầu làm mát.

Băng ghế rộng, bọc da, ngoài ra tuỳ chọn hai ghế riêng biệt. Phía dưới ghế có hộc để đồ nhỏ, thường chứa các dụng cụ sửa chữa cơ bản hoặc dây thừng, bơm tay hoặc xích dự phòng.

Khung gầm của xe bao gồm một khung thang hỗ trợ hai trục cứng với nhíp lá hình bán elip

Còi với cấu tạo đơn giản, âm thanh được tạo ra thông qua việc bóp bầu hơn bên cạnh tài xế.

Phanh tay và cần số bên hông. Xe có thể tăng tốc tối đa 40 km/h. Để giảm tốc, người lái tác động lên trục các-đăng hoặc bằng cần gạt phanh tay tác động lên bánh sau.

Tại thời điểm đó, nhiên liệu chưa đo bằng lít do sự khác biệt về chất lượng và mật độ, đó đó xe tiêu thụ khoảng 4 kg xăng/100 km.

Ngoài Voiturette A, trong bảo tàng cũng trưng bày nhiều mẫu xe đáng chú ý trong suốt lịch sử của Skoda. Trong ảnh là chiếc limousine Superb 4000, năm 1940. Xe dùng động cơ V8, 10 chiếc được sản xuất trước Thế chiến II.

Những mẫu môtô, sản phẩm giai đoạn đầu của L&K với dáng vẻ đậm chất nghệ thuật.

Mẫu ôtô Laurin & Klement BSC được coi là xe thể thao thành công nhất giúp thương hiệu vượt qua ngoài lãnh thổ Czech. BSC được sản xuất 12 chiếc, nhưng hiện tại chỉ còn duy nhất một chiếc được Skoda phục chế trong hơn 2 năm. Bên cạnh đó là hai mẫu xe đạp BZ sản xuất năm 1903 và chiếc xe đạp đầu tiên Slavia sản xuất năm 1899.

Skoda cũng là một tên tuổi trong các giải đua, với các mẫu xe từng chinh phục đường đua 24 Hours of Le Mans, với thời gian đua 24 tiếng liên tục, chỉ đổi tay đua. Vì đua ban đêm, các mẫu xe bắt buộc dùng nhiều đèn.

(Theo vnexpress.net)